{"id":1241,"date":"2025-01-14T09:20:33","date_gmt":"2025-01-14T09:20:33","guid":{"rendered":"https:\/\/marcin.wserwis.waw.pl\/?page_id=1241"},"modified":"2025-02-12T00:31:39","modified_gmt":"2025-02-12T00:31:39","slug":"polska-literatura-popularne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mwieczorek.pl\/?p=1241","title":{"rendered":"Polska literatura popularna"},"content":{"rendered":"\n

Polska literatura popularna. Wybrane w\u0105tki. Konwersatorium (26 h)<\/p>\n\n\n\n

Autorskie \u0107wiczenia po\u015bwi\u0119cone literaturze realnie czytanej, prowadzone w Collegium Civitas.<\/p>\n\n\n\n

Za\u0142o\u017cenia i cele: Celem zaj\u0119\u0107 jest analiza i interpretacja fenomenu wsp\u00f3\u0142czesnej literatury popularnej, tak charakterystycznego dla rozwoju kultury masowej w Polsce po 1989 r. Na tle historii literatury popularnej w kraju (i na \u015bwiecie), oraz rozwoju, wolnych od \u0142atwej krytyki, metod jej badania, zostan\u0105 ukazane przemiany gatunkowe powie\u015bci popularnej (romans, fantasy, krymina\u0142 itp.).<\/p>\n\n\n\n

Role pisarzy popularnych i ich autokreacje zostan\u0105 powi\u0105zane z formami promocji, stosowanymi przez redaktor\u00f3w, ksi\u0119garzy, wydawc\u00f3w i propagator\u00f3w ksi\u0105\u017cek, a te z kolei z zasadami uprawiania krytyki i recenzenctwa tego rodzaju literatury, a tak\u017ce z typami kontakt\u00f3w z publiczno\u015bci\u0105, a wreszcie sposobami odczytywania tej literatury (tzw. style odbioru).<\/p>\n\n\n\n

Przedmiotem analizy b\u0119d\u0105 zatem zar\u00f3wno pojedyncze najpopularniejsze na rynku tytu\u0142y, serie wydawnictw popularnych, strony internetowe i recenzje im po\u015bwi\u0119cone, jak i adaptacje filmowe najbardziej znanych powie\u015bci. Analizie schemat\u00f3w narracyjnych b\u0119d\u0105 towarzyszy\u0107 interpretacje \u201cideologii\u201d (U. Eco), kryj\u0105cych si\u0119 za schematami \u201eharlekin\u00f3w\u201d, \u201eludlum\u00f3w\u201d i innych produkcji literackich tego typu. W ten spos\u00f3b zostanie odtworzona wieloaspektowa wizja obiegu polskiej literatury popularnej i specyfiki jej odbioru, powi\u0105zana z opisem specyfiki polskiego rynku ksi\u0105\u017cki i szerzej nawet \u2013 kultury literackiej po 1989 r. w Polsce.<\/p>\n\n\n\n

Pozwoli to na zastanowienie si\u0119 nad przemianami gust\u00f3w masowych wsp\u00f3\u0142czesnych Polak\u00f3w, ich stylami odbioru i potrzebami czytelniczymi oraz tera\u017aniejszo\u015bci\u0105 powie\u015bci popularnych w Polsce w kontek\u015bcie przemian wyobra\u017ce\u0144 zbiorowych<\/p>\n\n\n\n

Plan zaj\u0119\u0107:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Wprowadzenie. Ksi\u0105\u017cka popularna \u2013 funkcje, cele i granice. Rynek ksi\u0105\u017cki w Polsce przed i po 1989 r. Dominacja literatury popularnej a inne formy istnienia ksi\u0105\u017cki. Kicz, problemy estetyczne z literatur\u0105 popularn\u0105.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    2-3. Czym jest bestseller? Najpopularniejsza powie\u015b\u0107 ostatnich 20 lat. Mi\u0142o\u015b\u0107 w czasach kumulacji kapita\u0142u w \u201eSamotno\u015bci w sieci\u201d Janusza L. Wi\u015bniewskiego<\/p>\n\n\n\n

      \n
    1. Narodziny powie\u015bci popularnej a czytelnicy. Z historii literatury popularnej. Narodziny i rozw\u00f3j gatunk\u00f3w (pr\u00f3ba systematyki). Defoe i inni pisarze ery przemys\u0142owej (Anglia, XVII wiek). Nowoczesny sukces pisarski. Eugeniusz Sue i jego \u201eTajemnice Pary\u017ca\u201d<\/li>\n\n\n\n
    2. Zmienne losy literatury popularnej w Polsce (XIX i XX wiek). Klasyka literatury popularnej (\u201eTr\u0119dowata\u201d H. Mniszek) a jej \u201eprze\u017cytki\u201d (kalendarze, powie\u015bci zeszytowe i poszytowe, powie\u015b\u0107 gazetowa w odcinkach, ksi\u0105\u017cki profetyczne, senniki, flirt towarzyski, mowa kwiat\u00f3w, poradniki towarzyskie \u2013 charakterystyka).<\/li>\n\n\n\n
    3. Krymina\u0142. Rozw\u00f3j gatunku (od modelu klasycznej opowie\u015bci detektywistycznej, przez czarny krymina\u0142, powie\u015b\u0107 milicyjn\u0105, po nowsze czasy).<\/li>\n\n\n\n
    4. Sk\u0105d przychodzi Wied\u017amin (i dok\u0105d zmierza)? Powie\u015b\u0107 fantasy w poszukiwaniu to\u017csamo\u015bci. RPG i gry komputerowe<\/li>\n\n\n\n
    5. 1989 r. Rewolucja potrzeb czytelniczych. Harlequin w Polsce. Gdy od tre\u015bci istotniejsza jest dystrybucja. Serie romansowe i ich specyfika<\/li>\n\n\n\n
    6. Polski romans emancypacyjny (w granicach rozs\u0105dku). Nowy gatunek powie\u015bci dla kobiet. Zwi\u0105zki powie\u015bci i kina, telewizji (seriale), prasy kolorowej. Nowe pokolenie pisarek na potrzeby rynku: polski harlekin ambitny (z t\u0119sknoty za realiami utkany). Popularne serie wydawnicze \u201eLiteratura w sp\u00f3dnicy\u201d, \u201e\u017baby i Anio\u0142y\u201d, \u201eOwocowa seria\u201d. Grochola, Szwaja, Sowa, Le\u017ce\u0144ska et consortes<\/li>\n\n\n\n
    7. Dziwne losy powie\u015bci dla m\u0142odzie\u017cy<\/li>\n\n\n\n
    8. Globalne przygody wsp\u00f3\u0142czesnej literatury popularnej. Wyb\u00f3r<\/li>\n\n\n\n
    9. Granice literatury popularnej. Popularno\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki w obiegu literatury \u201ewysokoartystycznej\u201d. Model \u2013 Nagroda \u201eNike\u201d<\/li>\n\n\n\n
    10. Podsumowanie. Polska kultura literacka (czym jest ksi\u0105\u017cka dzi\u015b?). Obieg literatury popularnej na tle innych obieg\u00f3w oraz jego funkcje i przemiany.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

      Na \u017cyczenie student\u00f3w mog\u0119 podj\u0105\u0107 zamiennie poni\u017csze tematy:<\/p>\n\n\n\n

        \n
      1. Polska poezja popularna. Ks. J. Twardowski i jego strategia pocieszenia,<\/li>\n\n\n\n
      2. Komiks polski. Mi\u0119dzy Scyll\u0105 patriotyzmu a Charybd\u0105 postmodernizmu,<\/li>\n\n\n\n
      3. \u201eEmmanuelle\u201d. Powie\u015b\u0107 erotyczna jako prze\u017cytek w dobie wideo, dvd i Internetu,<\/li>\n\n\n\n
      4. SF w Polsce po Lemie. Nowe drogi i stare szlaki<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

        Szczeg\u00f3\u0142owe wymagania zaliczenia:<\/p>\n\n\n\n

        Obecno\u015b\u0107 i aktywno\u015b\u0107 na zaj\u0119ciach, przygotowanie wprowadzenia\/wyst\u0105pienia, praca zaliczeniowa na temat wybranego dzie\u0142a kultury popularnej, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem ksi\u0105\u017cki popularnej<\/p>\n\n\n\n

        Lektury:<\/p>\n\n\n\n

        \u201eS\u0142ownik literatury popularnej\u201d, pod red. T. \u017babskiego, Towarzystwo Przyjaci\u00f3\u0142 Polonistyki Wroc\u0142awskiej, Wroc\u0142aw 1997 (wybrane has\u0142a)<\/p>\n\n\n\n

        Rene Escarpit, \u201eRewolucja ksi\u0105\u017cki\u201d, PWN, Warszawa 1969<\/p>\n\n\n\n

        Janusz Lalewicz, \u201eSocjologia komunikacji literackiej\u201d, Zak\u0142ad Narodowy im. Ossoli\u0144skich, Wroc\u0142aw 1985<\/p>\n\n\n\n

        Stefan \u017b\u00f3\u0142kiewski, \u201eProblemy socjologii literatury\u201d, [w:] \u201eKultura. Socjologia. Semiotyka literacka\u201d, PIW, Warszawa 1979<\/p>\n\n\n\n

        Janusz L. Wi\u015bniewski, \u201eSamotno\u015b\u0107 w sieci\u201d, Pr\u00f3szy\u0144ski i ska, Czarne, Warszawa 2001<\/p>\n\n\n\n

        \u0141ukasz Go\u0142\u0119biewski, \u201eRynek ksi\u0105\u017cki w Polsce 2006. Wydawnictwa\u201d, \u201eRynek ksi\u0105\u017cki w Polsce 2006. Dystrybucja\u201d, Biblioteka Analiz, Warszawa 2006 (wydawnictwo cykliczne, zatem tak\u017ce wydania z poprzednich lat)<\/p>\n\n\n\n

        Gra\u017cyna Straus, Katarzyna Wolff, \u201eCzyta\u0107, nie czyta\u0107\u2026\u201d, BN, Warszawa 2000<\/p>\n\n\n\n

        \u201eZmiana czy stagnacja. Spo\u0142ecze\u0144stwo polskie po czternastu latach transformacji\u201d, pod red. M. Marody, Scholar, Warszawa 2004 (wybrane artyku\u0142y)<\/p>\n\n\n\n

        Eugeniusz Sue, \u201eTajemnice Pary\u017ca\u201d (dowolne wydanie)<\/p>\n\n\n\n

        Ian Watt, \u201eNarodziny powie\u015bci\u201d, PIW, Warszawa 1973<\/p>\n\n\n\n

        Umberto Eco, \u201eE. Sue. Socjalizm i pocieszenie\u201d, [w:] \u201eSuperman w literaturze masowej\u201d, PIW, Warszawa 1996<\/p>\n\n\n\n

        Helena Mniszk\u00f3wna, \u201eTr\u0119dowata\u201d (dowolne wydanie)<\/p>\n\n\n\n

        Tadeusz Do\u0142\u0119ga-Mostowicz, \u201eZnachor\u201d (dowolne wydanie)<\/p>\n\n\n\n

        Maria Rodziewicz\u00f3wna, \u201eDewajtis\u201d (dowolne wydanie). Do wyboru 1 powie\u015b\u0107<\/p>\n\n\n\n

        \u0141ukasz Go\u0142\u0119biewski, Piotr Kitrasiewicz, \u201eRynek ksi\u0105\u017cki w Polsce 1944-1989\u201d, Biblioteka Analiz, Warszawa 2005<\/p>\n\n\n\n

        Barbara Zawierucha, \u201eBestsellery w Polsce w latach 1945-1980\u201d, \u201eRoczniki Biblioteczne\u201d 1984<\/p>\n\n\n\n

        Anna Matuszewska, \u201eJak szumi Dewajtis?\u201d, Wydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 1989<\/p>\n\n\n\n

        Joanna Chmielewska, \u201eBoczne drogi\u201d, Kobra, Warszawa 2004<\/p>\n\n\n\n

        Tomasz Pi\u0105tek, \u201eKilka nocy poza domem\u201d, Czarne, Wo\u0142owiec 2004<\/p>\n\n\n\n

        Marek Kraje\u0144ski, \u201eKoniec \u015bwiata w Breslau\u201d, WAB, Warszawa 2003<\/p>\n\n\n\n

        Do wyboru 1 powie\u015b\u0107<\/p>\n\n\n\n

        Roger Caillois, \u201ePowie\u015b\u0107 kryminalna, czyli intelekt opuszcza \u015bwiat, aby odda\u0107 si\u0119 li tylko grze\u2026\u201d, [w:] \u201eOdpowiedzialno\u015b\u0107 i styl\u201d, PIW, Warszawa 1967<\/p>\n\n\n\n

        Stanis\u0142aw Bara\u0144czak, \u201ePolska powie\u015b\u0107 milicyjna\u201d, [w:] \u201eW kr\u0119gu literatury Polski Ludowej\u201d, Wydawnictwo Literackie, Warszawa 1976<\/p>\n\n\n\n

        Jerzy Siewierski, \u201ePowie\u015b\u0107 kryminalna\u201d, KAW, Warszawa 1979<\/p>\n\n\n\n

        Andrzej Sapkowski, \u201eKrew Elf\u00f3w\u201d, SuperNowa, Warszawa 1994<\/p>\n\n\n\n

        Katarzyna Kaczor, \u201eGerald, Czarownice i Wampiry\u201d, S\u0142owo\/Obraz Terytoria, Gda\u0144sk 2002<\/p>\n\n\n\n

        Ewelina M. Szyszkowska, \u201eOdmiany uczu\u0107. Popularny romans kieszonkowy w Polsce 1990-2000\u201d, BN, Warszawa 2003<\/p>\n\n\n\n

        Ann Barr Snitow, \u201eRomans masowy: pornografia dla kobiet jest inna\u201d, \u201eKrytyka Polityczna\u201d 2005 nr 9\/10<\/p>\n\n\n\n

        Katarzyna Grochola, \u201eNigdy w \u017cyciu\u201d, WAB, Warszawa 2001<\/p>\n\n\n\n

        \u201ePsychoanaliza i literatura\u201d, pod red. P. Dybela i M. S\u0142awi\u0144skiego, S\u0142owo\/Obraz Terytoria, Gda\u0144sk 2001<\/p>\n\n\n\n

        Erich Fromm, \u201eDodatek\u201d, [w:] \u201eUcieczka od wolno\u015bci\u201d, Warszawa 1970 (ewent. E. Fromm, \u201eCharakter a proces spo\u0142eczny\u201d, [w:] \u201eAntropologia kultury\u201d pod red. A. Men-cwela, WUW, Warszawa 1998 i nast.)<\/p>\n\n\n\n

        Iwona Sowa, \u201eCierpko\u015b\u0107 wi\u015bni\u201d, Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka, Warszawa 2002, \u201eHerbatniki z jagodami\u201d, Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka, Warszawa 2003<\/p>\n\n\n\n

        Monika Szwaja, \u201eRomans na recept\u0119\u201d, Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka, Warszawa 2004, \u201eJestem nudziar\u0105\u201d, Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka, Warszawa 2006<\/p>\n\n\n\n

        Kamila Budrowska, \u201eKobieta i stereotypy\u201d, Trans Humana, Bia\u0142ystok 2000<\/p>\n\n\n\n

        \u201eCia\u0142o i tekst. Feminizm w literaturoznawstwie\u201d, praca zbiorowa, IBL Wydaw., Warszawa 2001<\/p>\n\n\n\n

        Anna Matuszewska, Joanna Pyszny, \u201eRomanse z r\u00f3\u017cnych sfer\u201d, Wydaw. Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego, Wroc\u0142aw 2003<\/p>\n\n\n\n

        \u201eNikt nie rodzi si\u0119 kobiet\u0105\u201d, wst\u0119p i wyb\u00f3r T. Ho\u0142\u00f3wka, Czytelnik, Warszawa 1982<\/p>\n\n\n\n

        Marta Fox, \u201eMagda.doc\u201d, Siedmior\u00f3g, Wroc\u0142aw 1999<\/p>\n\n\n\n

        Ma\u0142gorzata Musierowicz, \u201eSz\u00f3sta klepka\u201d, Akapit Press, \u0141\u00f3d\u017a 2004<\/p>\n\n\n\n

        John R. R. Tolkien, \u201eW\u0142adca Pier\u015bcieni\u201d, Zysk i S-ka, Pozna\u0144 2001<\/p>\n\n\n\n

        Dan Brown, \u201eKod Leonarda da Vinci\u201d, Sonia Draga, Katowice 2006<\/p>\n\n\n\n

        Joanne K. Rowling, \u201eHarry Potter i kamie\u0144 filozoficzny\u201d, Media Rodzina of Pozna\u0144, Pozna\u0144 1997<\/p>\n\n\n\n

        Jakub Z. Licha\u0144ski, \u201eOpowie\u015bc o\u2026\u201d, DiG, Warszawa 2003<\/p>\n\n\n\n

        Anna K\u0142oskowska, \u201eKultura masowa\u201d, PWN, Warszawa 2005<\/p>\n\n\n\n

        Dorota Mas\u0142owska, \u201ePaw kr\u00f3lowej\u201d, Lampa i Iskra Bo\u017ca, Warszawa 2005<\/p>\n\n\n\n

        Wojciech Kuczok, \u201eGn\u00f3j\u201d, WAB, Warszawa 2003<\/p>\n\n\n\n

        Jerzy Pilch, \u201ePod mocnym anio\u0142em\u201d, Wydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 2007<\/p>\n\n\n\n

        Wies\u0142aw My\u015bliwski, \u201eWidnokr\u0105g\u201d, De Agostini Polska, Warszawa 2003<\/p>\n\n\n\n

        Stanis\u0142aw Siekierski, \u201eKsi\u0105\u017cka we wsp\u00f3\u0142czesnej kulturze polskiej\u201d, Wydawnictwo AH, Pu\u0142tusk 2006<\/p>\n\n\n\n

        Janusz Maciejewski, \u201ePubliczno\u015b\u0107 literacka a instytucje i mechanizmy \u017cycia kulturowego\u201d, [w:] \u201eObszary i konteksty literatury\u201d, DiG, Warszawa 1998<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        Polska literatura popularna. Wybrane w\u0105tki. Konwersatorium (26 h) Autorskie \u0107wiczenia po\u015bwi\u0119cone literaturze realnie czytanej, prowadzone w Collegium Civitas. Za\u0142o\u017cenia i cele: Celem zaj\u0119\u0107 jest analiza i interpretacja fenomenu wsp\u00f3\u0142czesnej literatury popularnej, tak charakterystycznego dla rozwoju kultury masowej w Polsce po 1989 r. Na tle historii literatury popularnej w kraju (i na \u015bwiecie), oraz rozwoju, wolnych…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1680,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-1241","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dyskursy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mwieczorek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1241","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mwieczorek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mwieczorek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mwieczorek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mwieczorek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1241"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mwieczorek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1241\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1243,"href":"https:\/\/mwieczorek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1241\/revisions\/1243"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mwieczorek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1680"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mwieczorek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mwieczorek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mwieczorek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}